Доктори.мк | Вистината за пушењето | vistinata-za-pusenjeto | Портал за медицина и здравје

Вистината за пушењето

доктор на медицина

Пушењето претставува вдишување на чадот од изгорениот, тутун спакуван во цигарите, лулињата и пурите. Повременото пушење, пак, е пушење при социјализирање, или за да се намали стресот. Навиката за пушење е физичка зависност од тутунски производи. Многу експерти за здравје го сметаат пушењето како психолошка зависност и навика со сериозни последици за здравјето.

Опис

Американската агенција за храна и лекови (FDA) потврди дека цигарите и тутунот без чад треба да се сметаат за предмети кои се богати со никотин. Никотинот, активната состојка на тутунот, се вдишува во белите дробови, каде што повеќето од истиот останува. Остатокот преминува во крвотокот, достигнувајќи до мозокот за околу 10 секунди и се проширува низ органите за околу 20 секунди. Во зависност од околностите и износот кој се консумира, никотинот може да дејствува како стимуланс или да дејствува смирувачки. Ова може да објасни зошто некои луѓе велат дека пушењето им дава енергија и ја стимулира нивната ментална активност, додека други напоменувааат дека пушењето им ја ублажува анксиозноста и ги релаксира. Почетниот "удар“ е резултат на стимулација на надбубрежните жлезди и отпуштање на епинефрин во крвта. Епинефринот предизвикува повеќе физиолошки промени - тој привремено ги стеснува артериите, го зголемува крвниот притисок, го зголемува нивото на масти во крвта и ја зголемува работата на срцето и протокот на крв низ него. Некои истражувачи мислат дека епинефринот придонесува за зголемување на ризикот од висок крвен притисок кај пушачите. Никотинот, сам по себе, го зголемува ризикот од срцеви заболувања. Сепак, кога една личност пуши, таа внесува многу повеќе од никотин. Чадот од цигарите, лулињата или пурите е составен од многу други токсични хемикалии, вклучувајќи катран и јаглерод моноксид. Се формира леплива супстанца во депозити во белите дробови, предизвикувајќи рак на белите дробови и отежнато дишење. Јаглерод моноксидот го ограничува преносот на кислород којшто црвените крвни клетки може да го пренесат низ телото. Исто така, може да дојде до оштетување на внатрешните ѕидови на артериите, што им овозможува на мастите да се залепат за нив.


Покрај катранот, никотинот и јаглерод моноксидот, тутуновиот чад содржи 4.000 различни хемикалии. Повеќе од 200 од овие хемикалии се знае дека се токсични. Непушачите кои се изложени на чад од тутун, исто така, ги консумираат овие токсични хемикалии. Тие го вдишуваат чадот кој го издишуваат пушачите, како и повеќето токсични чадови од крајот на отпушоците од цигарите, пурите или лулињата. Затоа изложеноста на чад од тутунот е опасна дури и за непушачите. Никој не почнува со пушење за да стане зависник од никотин. Не е познато колку може да се консумира никотин пред да се стане зависник. Сепак, кога еднаш пушењето станува навика, пушачот се соочува со ризици за здравјето, поврзани со една од најсилните зависности познати кај човекот.

Ризици од пушењето

Пушењето е признато како водечка причина за смрт, предизвикувајќи или придонесувајќи за смрт на приближно 430.700 Американци секоја година. Секој кој ја има оваа навика има поголема шанса на заболување на белите дробови, грлото на матката, како и повеќето видови на рак и респираторни заболувања како емфизем, астма и хроничен бронхитис. Пушењето предизвикува кардиоваскуларни заболувања, како на пример срцев удар, висок крвен притисок, мозочен удар и атеросклероза (стеснување и стврднување на артериите). Ризикот од мозочен удар е особено висок кај жените кои земаат контрацептивни таблети.

Пушењето може да ја оштети плодноста, а исто така може да придонесе за промена во растот на фетусот за време на бременоста. Пушењето придонесува за околу 14% предвремени раѓања и 10% мртви новороденчиња. Постојат некои докази дека пушењето може да предизвика импотенција кај некои мажи. Бидејќи пушењето влијае на толку многу системи во телото, пушачите често имаат недостаток на витамини и страдаат од слободните радикали. Слободните радикали се молекули кои крадат електрони од други молекули, претворајќи ги другите молекули во слободни радикали и дестабилизирачки молекули во клетките на телото.

Пушењето, исто така, е признаено како еден од неколкуте фактори кои би можеле да бидат поврзани со поголем ризик од фрактури на колкот кај повозрасните.


Истражувањата покажуваат дека кога една личност пуши, поверојатно е да се одржат болестите како што е ракот, хроничниот бронхит и емфизем. Но, дури и пушачите кои уживаат во оваа навика само повремено се повеќе склони кон овие болести.
Некои марки на цигари се рекламираат со "низок катран ", но ниедни цигари не се навистина безбедни. Ако пушачите пушат цигари со низок катран, голема е веројатноста да дишат се повеќе и подлабоко за да ги добијат хемикалиите по кои копнеат. Пушачите мора да се откажат од оваа навика во целост, со цел да го подобрат своето здравје и да ги намалат шансите за заболување.


Иако некои луѓе веруваат дека џвакањето на тутун е побезбедно, тоа исто така носи здравствени ризици. Луѓето кои џвакаат тутун имаат зголемен ризик од срцеви заболувања, заболувања на устата и грлото на матката. И кај пушачите на пури се зголемуваат ризиците по здравјето, иако овие пушачи генерално не вдишуваат длабоко како и пушачите на цигари. Овие групи не се опширно изучувани како и пушачите на цигари, но постојат докази дека тие можат да бидат во благо намалување на ризикот од кардиоваскуларни проблеми, но со повисок ризик на рак и разни видови на циркулаторни состојби. Неодамнешните истражувања покажуваат дека пасивните пушачи, или оние кои неизбежно дишат од вториот тутунски чад, имаат поголема шанса да се стекнат со многу здравствени проблеми како што се ракот на белите дробови и астмата, и кај децата, синдром на ненадејна смрт.

Симптоми на пушач

Постои веројатност пушачите да доживеат различни симптоми со кои се согледува штетата предизвикана од пушење. Досадната утринска кашлица може да биде еден знак за зависност од тутун. Другите симптоми вклучуваат скратен здив, отежнато дишење, и честите појави на респираторни болести, како што е бронхитисот. Пушењето, исто така, го зголемува заморот и ги намалува сетилата за мирис и вкус. Има веројатност пушачите да развијат слаба циркулација, со студени раце и нозе и предвремени брчки. Понекогаш болестите кои се резултат од пушењето доаѓаат со тивко или со мало предупредување. На пример, коронарна артериска болест може да биде со малку или без симптоми. Во некои случаи, има знаци за предупредување, како крвав исцедок од вагината на жената, како знак на рак на грлото на матката. Друг знак за предупредување е кашлицата, уште полоша од кашлицата која е вообичаена кај пушачите, што доведува до крвав исплувок како знак на рак на белите дробови.

Симптоми при откажување

Пушач кој се обидува да се откаже од цигарите може да очекува еден или повеќе од овие симптоми на откажување: гадење, запек или дијареа, поспаност, намалена концентрација, несоница, главоболка, гадење и раздразливост.



Третман

Истражувањата покажуваат дека најмногу пушачи кои сакаат да се откажат од цигарите од најголема корист им е поддршката од другите луѓе. Им помага да се откажат заедно со некој пријател или да се приклучат на групи, како што се оние организирани од страна на Американското здружение за рак. Овие групи обезбедуваат поддршка и учат на модификација на однесување и на методи кои може да им помогнат на пушачите да престанат со пушење. Лекарите често ги упатуваат на таквите групи. Други алтернативи кои помагаат да се прескокнат симптомите и навиката вклучуваат терапија со никотинска замена во форма на гуми за џвакање, фластери, назални спрејови и орални инхалатори. Лекарот може да даде совет за тоа како да се користат. Тие полека испорачуваат мали количини на никотин во крвотокот, за задоволување на физичката желба на пушачите. Со текот на времето, износот на гуми за џвакање се намалува и износот на времето меѓу примената на заменителите се зголемува. Ова помага пушачот да се одвикне од никотинот, полека, за на крајот да ја победи неговата зависност од лекот. ВНИМАНИЕ: Ако пушачот пуши цигара, а притоа зема и никотинска замена, никотинското предозирање може да предизвика сериозни здравствени проблеми. Лекот buproprion hydrochloride покажува одреден успех во помагањето на пушачите да се откажат од цигарите. Овој лек не содржи никотин, а првично бил развиен како антидепресив. Не е познато точно колку buproprionот работи за да се потисне желбата за никотин.



Ароматерапија

Една студија покажа дека вдишувањето на пареа од екстракт од црн пипер, може да ги намали симптомите поврзани со откажувањето од цигари. Други видови етерични масла може да се користат за ослободување на напнатоста, која пушачот често ја искуства додека се откажува од цигарите.

Билки

Разни видови билки може да им помогнат на пушачите да се намали нивниот
глад за никотин, да се смири нивната вознемиреност, па дури и врати во нормалата оксидативното клеточно оштетување направено од страна на пушењето.
Растенија кои можат да помогнат во чистењето на слободните радикалии и намалување на оштетувањето на белите дробови и кардиоваскуларниот систем, се оние богати со флавоноиди, како што е Глогот, Гинко билобата и Боровинката, како и антиоксиданси како витамин А, витамин Ц, цинк и селен.



Витамини

Пушењето сериозно го осиромашува организмот со витаминот Ц и го остава истиот поподложен на инфекции. Витаминот Ц може да ги спречи или да ги намали слободните радикалии и да дејствува како антиоксиданс во белите дробови. На пушачите им е потребна дополнителна доза на витамин Ц, во повисоки дози отколку на непушачите. Се препорачува риба во исхраната, Омега-3 масните киселини, кои се поврзани со намалување на ризикот од хронична опструктивна белодробна болест (емфизем или хроничен бронхитис) кај пушачите. Омега-3 мастите, исто така, обезбедуваат кардиоваскуларна корист, како и антидепресивно дејство. Витаминската терапија не ја намалува желбата, но може да помогне побрзо да се победат некои од штетите создадени со пушењето. Витаминот Б12 и фолната киселина може да помогнат да се заштити организмот од рак индуциран од пушењето.
 

Очекувани резултати

Истражувањата за пушење, покажуваат дека 80% од сите пушачи имаат желба да се откажат. Но, пушењето е таква зависност од која помалку од 20% од луѓето кои се обидуваат да се откажат, успеваат во тоа. Сепак, многу луѓе се обидуваат да се откажат од пушењето одново и одново, и покрај тешкотиите - жалбите и симптомите на повлекување, како што се раздразливост и немир. За оние кои успеваат да се откажат, напорот навистина се исплати.
Добрата вест е дека кога еднаш пушачот ќе се откаже, здравствените резултати се непосредни и драматични. По првиот ден, кислородот и јаглерод моноксидот во крвта се враќаат во нормала. По два дена, нервните завршетоци почнуваат да растат и да ги враќаат назад сетилата за мирис и вкус. Во рок од две недели до три месеци, дишењето се подобрува. По една година на непушење, ризикот од срцеви заболувања е намален за 50%. По 15 години апстиненција, ризиците на здравствени проблеми од пушењето речиси ги снемува. Пушач кој се откажал, често се чувствува многу подобро, со помалку замор и помалку респираторни болести.

Превенција

Како да се откажете од цигарите за секогаш и никогаш да не се вратите на оваа навика?
Еве неколку корисни совети од стручни лица:

  •  Кажете на вашите пријатели и соседи дека се откажувате. Ова помага да го направите откажувањето прашање на гордост.
  •  Џвакајте гума за џвакање без шеќер или јадете бонбони без шеќер, за да ја пренасочите оралната фиксација која доаѓа со пушењето. Ова, исто така, ќе спречи зголемување на телесната тежина.
  •  Јадете колку што сакате, но само нискокалорична храна и пијалаци. Пијте многу вода. Ова може да помогне со чувствота на напнатост и немир, кои можат да придонесат да се откажете.

После девет недели, ќе ја изгубите вашата желба за тутун, по што може безбедно да се вратите во вашиот вообичаен режим на јадење.

  •  Останете подалеку од ситуации во кои ќе ви понудат цигара. Вечерајте во делот за непушачи во рестораните.
  •  Потрошете ги парите кои ги заштедувате од цигарите за себе си.

 

Дознајте повеќе за д-р Дарко Стојановски

авторски текст, не смее да се користи за комерцијални цели иќили реемитување

www.doktori.mk, 04.06.2013

Последна вест

Најчитани статии - медицина