Причини за појава на рак на бели дробови

Досега, научно се идентификувани неколку причинители кои го зголемуваат ризикот од настанување на рак на бели дрoбови. Секако, сеуште најголемиот акцент се става на злоупотребата на тутунот.

Меѓу нив најважни се:
• пушењето цигари
• пушењето пури и лулиња
• пасивното пушење
• азбестот
• радонот
• некои болести и состојби на белите
дробови
• загадување на околината и воздухот
• лична медицинска историја на белодробен карцином

Пушењето на цигари докажано види кон настанување на белодробен карцином. Во чадот на цигарите има многу штетни супстанции – со карциногено дејство кои ги оштетуваат клетките на белодробното ткиво. Со текот на времето и продолжувањето со пушење, хронично оштетените клетки може да се трансформираат во канцерозни клетки.

Веројатноста дека кај еден пушач ќе се развие белодробен карцином зависи од неколку фактори , меѓу кои се и:
• возраста на која човекот започнува со пушење
• времетраење на пушењето
• бројот на секојдневно испушени цигари
• длабочината на вдишување на чадот

Откажувањето на цигарите во голема мера го намалува ризикот за развивање на белодробен карцином.

Луѓето кои практикуваат ваков начин на пушење имаат зголемен ризик за рак на бели дробови во споредба со непушачите. Горенаведените фактори важат и тука.
Дополнително, кај лулињата и пурите, дури и доколку не го вдишувате чадот, сепак имате зголемен ризик за рак - на усната празнина и другите дишни органи.

Ризикот од настанување на рак на бели дробови е значително зголемен и кај оние кои не пушат, меѓутоа се изложени на чадот на цигари во својата околина.

Првичните истражувања ја идентификувале како фактор на ризик изложеноста на одредени загадувачи во воздухот, како на пример оние супстанци кои настануваат со согорувањето на нафтата. Сепак потребни се дополнителни научни студии за потврда на овие наоди.

Азбест е име за група на минерали со влакнеста структура кои настануваат по природен пат, и се користат како суровина во индустријата. Влакната на овие минерали се лесно кршливи и може да се ослободат во воздухот при нивното ископување или обработка. Штом ги вдишеме, тие се таложат во алвеолите каде го изразуваат своето канцерогено дејство. Работниците кои се изложени на големи количини на азбест имаат 3-4 пати поголем ризик од настанување на белодробен карцином. Во таа насока рударството, бродоградежништвото, работа со изолациони материјали и поправка на кочници се потенцијално ризични области. Ризикот од белодробен карцином дополнително се зголемува доколку пушите. Единствено позитивно е дека штетните ефекти може да се неутрализираат доколку се почитува хигиената на работното место и се употребува соодветна и неопходна заштита.

Радонот е радиоактивен гас, без боја, без мирис и без вкус кој настанува во почвата и карпите. Може да ги оштети белите дробови и да води кон белодробен карцином.

Рударите може да бидат изложени на овој гас. Овој гас може да се најде и во одредени станбени објекти. Дополнително на експозицијата на радон, ризикот дополнително се зголемува доколку сте пушач.

Нивоата на овој штетен гас во домовите може и треба да се мерат, и доколку се покаже дека се зголемени, треба проблемот навремено да се санира.

Одредени хронични белодробни заболувања како туберкулоза значително "долеваат масло на огнот". Често карциномот се јавува во места од белодробните крила во кои има туберкулозни жаришта.

Човек кој имал белодробен карцином еднаш, има зголемен ризик од негово повторно настанување.

Како може да си помогнете?

По поставувањето на првичната дијагноза да престанете со пушење, да ги избегнувате останатите фактори на ризик, и воедно да правите редовни лекарски контроли.

Бројни истражувања на оваа тема се во тек. Веќе е широко прифатено дека откажување од пушењето или воопшто не започнување со штетната навика е најдобра превенција. И тоа - колку порано се откажете, толку подобро. Дури и да сте пушеле повеќе години.


-авторски текст, не смее да се користи за комерцијални цели и /или реемитување -